Αποκαλύπτονται τα πραγματικά πρόσωπα στη FIDE: Οι ελιγμοί για τις προεδρικές εκλογές
Οι φίλοι φαίνονται στη FIDE: Ίντριγκα γύρω από την εκλογή του προέδρου της Παγκόσμιας Σκακιστικής Ομοσπονδίας
Στο σκάκι υπάρχει ένας γνωστός κανόνας: η πραγματική δύναμη μιας θέσης φαίνεται όχι όταν όλα είναι ήρεμα, αλλά όταν αρχίζει η μάχη. Φαίνεται πως αυτή ακριβώς η στιγμή έφτασε και για την ίδια τη FIDE, την Παγκόσμια Σκακιστική Ομοσπονδία.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2026, οι εκπρόσωποι της FIDE στη Σαμαρκάνδη θα εκλέξουν τον νέο πρόεδρο της ομοσπονδίας. Τρεις υποψήφιοι διεκδικούν τη θέση: ο Jan Henric Buettner, ο Vadim Rosenstein και ο Timur Turlov. Οι υποψήφιοι που τους συνοδεύουν για τη θέση του αντιπροέδρου είναι αντίστοιχα οι Malcolm Pein, Gordon Tang και Viswanathan Anand.
Γι’ αυτό και η σημερινή προεκλογική εκστρατεία δύσκολα μπορεί πλέον να θεωρηθεί μια απλή αλλαγή ηγεσίας. Πάνω στις σκακιέρες διεξάγεται η Ολυμπιάδα, ενώ στα παρασκήνια, στην ίδια πόλη, παίζεται μια εντελώς διαφορετική παρτίδα — για επιρροή, την εμπιστοσύνη των εθνικών ομοσπονδιών και το μέλλον της FIDE.
Γιατί αυτές οι εκλογές είναι διαφορετικές
Μόλις πριν από λίγους μήνες, η κατάσταση ήταν εντελώς διαφορετική.
Ο Arkady Dvorkovich, ο οποίος βρίσκεται στην ηγεσία της FIDE από το 2018, σκόπευε αρχικά να διεκδικήσει ακόμη μία θητεία. Ο Timur Turlov αναμενόταν να είναι ο υποψήφιός του για τη θέση του αντιπροέδρου.
Ωστόσο, μετά την επιβολή κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση στον Dvorkovich, η κατάσταση άλλαξε. Ο Dvorkovich απέσυρε την υποψηφιότητά του, ενώ ο Turlov ξεκίνησε τη δική του υποψηφιότητα για την προεδρία. Ο Viswanathan Anand εντάχθηκε στην ομάδα του.
Έτσι, η μέχρι τότε ισορροπία των εκλογών άλλαξε ριζικά μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Και αμέσως προέκυψε ένα βασικό ερώτημα: Σε ποιο βαθμό θα μεταφερθούν στη νέα ομάδα οι σχέσεις και το πολιτικό κεφάλαιο της προηγούμενης διοίκησης της FIDE;
Η απάντηση θα γίνει γνωστή μόνο μετά την ψηφοφορία.
Τρεις ομάδες – τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις
Για τις εκλογές έχουν καταχωριστεί επίσημα τρία προεδρικά ψηφοδέλτια:
* Jan Henric Buettner – Malcolm Pein
* Vadim Rosenstein – Gordon Tang
* Timur Turlov – Viswanathan Anand
Η FIDE επιβεβαίωσε επίσημα τις τρεις υποψηφιότητες μετά την ολοκλήρωση της περιόδου υποβολής υποψηφιοτήτων. Κάθε εθνικό μέλος της FIDE που εκπροσωπείται στη Γενική Συνέλευση διαθέτει μία ψήφο.
Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα πιο ενδιαφέροντα.
Οι δημόσιες δηλώσεις των υποψηφίων δείχνουν ότι έχουν διαφορετικές απόψεις για την ανάπτυξη της ομοσπονδίας.
Ο Turlov δίνει έμφαση στην εμπορική ανάπτυξη, την ψηφιοποίηση, τη διεύρυνση του κοινού του σκακιού, τη στήριξη των εθνικών ομοσπονδιών και την ενίσχυση της παρουσίας του σκακιού στον σύγχρονο ψηφιακό χώρο. Σε συνέντευξή του στο Reuters μίλησε επίσης για την ανάγκη σεβασμού των αποφάσεων του Διεθνούς Αθλητικού Διαιτητικού Δικαστηρίου (CAS), καθώς και για την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων της FIDE.
Ο Rosenstein έχει θέσει μεταξύ των προτεραιοτήτων του τη μεταρρύθμιση της διοίκησης, μεγαλύτερη διαφάνεια, κανόνες για τις συγκρούσεις συμφερόντων, την εμπορική ανάπτυξη της FIDE και την επιστροφή του Magnus Carlsen στον κλασικό κύκλο του παγκόσμιου πρωταθλήματος.
Ο Buettner και η ομάδα του δίνουν έμφαση στην αναδιοργάνωση του συστήματος διοίκησης και στην αλλαγή της σχέσης μεταξύ της FIDE και των εθνικών σκακιστικών ομοσπονδιών.
Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για μια αναμέτρηση τριών ονομάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις διαφορετικές αντιλήψεις για το πώς θα πρέπει να είναι η FIDE τα επόμενα χρόνια.
Οι σημαντικότεροι παίκτες δεν είναι οι φίλαθλοι, αλλά οι ομοσπονδίες
Οι εκλογές της FIDE διαφέρουν σημαντικά από τις κλασικές πολιτικές εκλογές.
Εκατομμύρια φίλοι του σκακιού δεν ψηφίζουν. Δεν υπάρχει άμεση λαϊκή ψηφοφορία. Η απόφαση λαμβάνεται από τους εκπροσώπους των εθνικών σκακιστικών ομοσπονδιών.
Και κάθε ομοσπονδία διαθέτει μία ψήφο.
Αυτό δημιουργεί έναν ιδιαίτερο πολιτικό χάρτη.
Οι μεγάλες σκακιστικές δυνάμεις και οι μικρότερες ομοσπονδίες βρίσκονται τυπικά στην ίδια θέση κατά την ψηφοφορία. Επομένως, δεν μετρούν μόνο η αναγνωρισιμότητα των υποψηφίων και η δημοτικότητά τους στους παίκτες. Εξίσου σημαντικές είναι οι σχέσεις με τις ομοσπονδίες, οι διαπραγματεύσεις, η υποστήριξη και οι προσωπικές επαφές.
Εδώ ο τίτλος «Οι φίλοι φαίνονται στη FIDE» αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Όσο οι κάμερες είναι ανοιχτές, οι υποψήφιοι μιλούν για τα προγράμματά τους.
Όταν οι κάμερες κλείνουν, αρχίζει η δουλειά με τους εκπροσώπους.
Η Σαμαρκάνδη μετατρέπεται σε πολιτική σκακιέρα
Οι εκλογές πραγματοποιούνται παράλληλα με την 46η Σκακιστική Ολυμπιάδα στη Σαμαρκάνδη.
Είναι σχεδόν το ιδανικό σκηνικό για μια τόσο έντονη αναμέτρηση.
Εκπρόσωποι σκακιστικών ομοσπονδιών από όλο τον κόσμο, κορυφαίοι παίκτες, αξιωματούχοι εθνικών ομοσπονδιών, διοργανωτές και πιθανοί συνεργάτες έχουν συγκεντρωθεί στο ίδιο μέρος.
Στην Ολυμπιάδα, οι ομάδες μάχονται για τα μετάλλια.
Στις αίθουσες της Γενικής Συνέλευσης, την ίδια στιγμή, αποφασίζεται ποιος θα ηγηθεί του παγκόσμιου σκακιού για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Η FIDE έχει προγραμματίσει την εκλογή του προέδρου και του αντιπροέδρου για τις 26 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης.
Η ταυτόχρονη διεξαγωγή των δύο γεγονότων μετατρέπει τη Σαμαρκάνδη σε κέντρο του σκακιστικού κόσμου σε πολλά διαφορετικά επίπεδα.
Η ίντριγκα δεν αφορά μόνο τους υποψηφίους
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της φετινής εκλογικής εκστρατείας είναι ο μεγάλος αριθμός αμφιλεγόμενων ζητημάτων.
Οι υποψήφιοι και οι ομάδες τους έχουν εκφράσει δημόσια διαφορετικές θέσεις σχετικά με τη διοίκηση της FIDE, τη διαφάνεια των εκλογών, τις σχέσεις με τις εθνικές ομοσπονδίες, την πολιτική κυρώσεων και το μέλλον της ρωσικής συμμετοχής στο διεθνές σκάκι.
Ορισμένες κατηγορίες και επικρίσεις διατυπώθηκαν άμεσα στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως θέσεις και δηλώσεις των αντίστοιχων πλευρών και όχι ως αποδεδειγμένα γεγονότα.
Ωστόσο, η ίδια η παρουσία αυτών των ζητημάτων δείχνει το επίπεδο της έντασης που χαρακτηρίζει την εκλογική διαδικασία.
Το Reuters, για παράδειγμα, έχει αναφερθεί στις θέσεις του Turlov σχετικά με τη Ρωσία και την απόφαση του CAS, καθώς και στις προτάσεις του για την ψηφιοποίηση και τη στήριξη των ομοσπονδιών. Ο Rosenstein, από την πλευρά του, έχει μιλήσει δημόσια για μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση, συγκρούσεις συμφερόντων και την εμπορική ανάπτυξη της FIDE.
Επομένως, οι εκλογές είναι κάτι περισσότερο από μια αναμέτρηση μεταξύ προσώπων.
Πρόκειται για μια συζήτηση σχετικά με το πώς θα πρέπει να είναι ένας διεθνής οργανισμός σκακιού σε μια νέα πολιτική, αθλητική και ψηφιακή πραγματικότητα.
Γιατί το αποτέλεσμα δεν μπορεί να υπολογιστεί εκ των προτέρων
Με την πρώτη ματιά, οι δημόσιες δηλώσεις ή η υποστήριξη ορισμένων ομοσπονδιών θα μπορούσαν να δώσουν ενδείξεις για τη θέση των υποψηφίων.
Όμως το εκλογικό σύστημα της FIDE αφήνει πολλά άγνωστα στοιχεία.
Η ψηφοφορία είναι μυστική. Επιπλέον, η δημόσια υποστήριξη μιας ομοσπονδίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο συγκεκριμένος εκπρόσωπος θα ψηφίσει με τον ίδιο τρόπο στην κάλπη.
Γι’ αυτό οι ανεπίσημες εκτιμήσεις ψήφων θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή.
Ακόμη και ανεξάρτητοι παρατηρητές επισημαίνουν ότι οι εκτιμήσεις τους σχετικά με τις θέσεις των ομοσπονδιών είναι κατά προσέγγιση και δεν αποτελούν επίσημη πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος.
Σε ένα τέτοιο σύστημα, υπάρχει μέχρι την τελευταία στιγμή περιθώριο για διαπραγματεύσεις και αλλαγές θέσεων.
Και ίσως ακριβώς αυτό κάνει τις εκλογές τόσο χαρακτηριστικά «σκακιστικές».
Οι παλιές σχέσεις απέναντι σε μια νέα πορεία
Η βασική ένταση της προεκλογικής εκστρατείας δεν περιορίζεται στους τρεις υποψηφίους.
Υπάρχει επίσης η κληρονομιά του Dvorkovich.
Κατά τη διάρκεια των οκτώ ετών που βρισκόταν στην ηγεσία της FIDE, δημιουργήθηκε ένα ευρύ δίκτυο διεθνών σχέσεων. Τώρα τίθεται το ερώτημα πόσο χρήσιμο θα αποδειχθεί αυτό το δίκτυο για τον Turlov μετά την αλλαγή της εκλογικής κατάστασης.
Ο ίδιος ο Dvorkovich έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του προς τον Turlov.
Ωστόσο, μια εκλογή δεν είναι σκυταλοδρομία, όπου η επιρροή περνά αυτόματα από το ένα πρόσωπο στο άλλο.
Κάθε ομοσπονδία λαμβάνει τη δική της απόφαση.
Γι’ αυτό η επιρροή της προηγούμενης διοίκησης δεν μπορεί απλώς να μετατραπεί σε έναν συγκεκριμένο αριθμό ψήφων.
Και εδώ η σκακιστική αναλογία ταιριάζει ξανά: μια θέση μπορεί να φαίνεται ευνοϊκή στη σκακιέρα, αλλά μία ανακριβής κίνηση μπορεί να αλλάξει εντελώς τον χαρακτήρα της.
Τι διακυβεύεται πραγματικά στις 26 Σεπτεμβρίου;
Με την πρώτη ματιά, η ερώτηση φαίνεται απλή: ποιος θα γίνει ο επόμενος πρόεδρος της FIDE;
Στην πραγματικότητα, τα ερωτήματα είναι πολύ περισσότερα.
Πώς θα εξελιχθεί το εμπορικό μοντέλο της ομοσπονδίας;
Πόσο ενεργά θα επενδύσει η FIDE στο ψηφιακό σκάκι;
Πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις της με τις εθνικές ομοσπονδίες;
Πώς θα αντιμετωπίσει ο οργανισμός τα ζητήματα διοίκησης και διαφάνειας;
Πώς θα αλλάξει η σχέση του με τους επαγγελματίες σκακιστές και τα μεγάλα διεθνή πρότζεκτ;
Πώς θα εξελιχθεί ο κλασικός κύκλος του παγκόσμιου πρωταθλήματος;
Και, τέλος, ποιος θα είναι ο ρόλος της FIDE στο διεθνές αθλητικό περιβάλλον;
Οι απαντήσεις δεν θα εξαρτηθούν μόνο από το πρόσωπο του νέου προέδρου, αλλά και από την ομάδα που θα τον πλαισιώσει.
Η τελευταία παρτίδα δεν έχει ακόμη παιχτεί
Στο σκάκι, οι θεατές μπορούν να βλέπουν τη σκακιέρα και να αναλύουν τη θέση. Στις εκλογές της FIDE, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη.
Υπάρχουν δημόσιες δηλώσεις, προγράμματα, υποστηρικτές, πολιτικές συμμαχίες και προσωπικές σχέσεις. Όμως η αποφασιστική κίνηση παραμένει κρυφή μέχρι τη στιγμή της ψηφοφορίας.
Στις 26 Σεπτεμβρίου, η Σαμαρκάνδη θα αποτελέσει το σκηνικό για το φινάλε μίας από τις πιο ενδιαφέρουσες εκλογικές εκστρατείες στην πρόσφατη ιστορία της FIDE.
Τρεις ομάδες θα προσέλθουν στην ψηφοφορία με διαφορετικά προγράμματα και διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον του παγκόσμιου σκακιού.
Όμως οι σημαντικότερες λεπτομέρειες θα γίνουν ορατές μόνο μετά την καταμέτρηση των ψήφων.
Γιατί στη FIDE, όπως και στο σκάκι, οι πιο σημαντικές κινήσεις μερικές φορές γίνονται πριν προλάβουν να τις δουν οι θεατές.