Η νέα δομή της FIDE: Διορισμοί και σχέδια ανάπτυξης

Η επόμενη φάση ανάπτυξης της FIDE: Τι αλλάζει με τη νέα διοικητική δομή;

Οι αλλαγές στο σκάκι συνήθως γίνονται αντιληπτές πάνω στη σκακιέρα: αναδεικνύεται ένας νέος παγκόσμιος πρωταθλητής, αλλάζει η μορφή ενός τουρνουά ή ένας νεαρός παίκτης νικά ένα καταξιωμένο φαβορί. Μερικές φορές, όμως, η επόμενη σημαντική κίνηση γίνεται έξω από την αίθουσα των αγώνων. Μπορεί να καθορίσει ποιος θα λάβει υποστήριξη, πώς θα υλοποιηθούν διεθνή προγράμματα και πόσο γρήγορα οι καλές ιδέες θα μετατραπούν σε ουσιαστικές ευκαιρίες.

Στις 26 Οκτωβρίου 2026, ο πρόεδρος της FIDE, Τιμούρ Τουρλόφ, παρουσίασε τη νέα οργανωτική δομή της Παγκόσμιας Σκακιστικής Ομοσπονδίας. Στη δημοσιευμένη δήλωσή του, την περιέγραψε ως ένα από τα πρώτα βήματα της επόμενης φάσης ανάπτυξης του οργανισμού. Στις προτεραιότητες που αναφέρθηκαν περιλαμβάνονται η υποστήριξη των εθνικών ομοσπονδιών, η προώθηση του σκακιού στην εκπαίδευση και η προσέλκυση διεθνών εταίρων.

Πίσω από τη διοικητική ορολογία βρίσκεται ένα πρακτικό ερώτημα: τι θα μπορούσαν να προσφέρουν αυτές οι αλλαγές στη σκακιστική κοινότητα;

Πώς θα κατανεμηθούν οι αρμοδιότητες

Σύμφωνα με τη δομή που παρουσιάστηκε, η Γενική Συνέλευση παραμένει το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της FIDE. Το Συμβούλιο της FIDE αναμένεται να αναλάβει ενισχυμένο ρόλο στον καθορισμό των στρατηγικών προτεραιοτήτων και στην παρακολούθηση της υλοποίησής τους. Μια ξεχωριστή γραμματεία θα υποστηρίζει το έργο των διοικητικών οργάνων και των επιτροπών.

Το Γραφείο του Προέδρου θα επικεντρωθεί στη στρατηγική και στα μεγάλα διεθνή προγράμματα. Η Γενική Γραμματέας θα αναλάβει την εποπτεία της καθημερινής λειτουργίας της διοίκησης. Προβλέπεται επίσης ένα Συμβουλευτικό Συμβούλιο, το οποίο θα αξιολογεί πρωτοβουλίες και θα συμβάλλει στη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης πορείας του οργανισμού.

Για όσους βρίσκονται έξω από τον οργανισμό, τέτοιες αλλαγές μπορεί να μοιάζουν με εσωτερική υπόθεση. Ωστόσο, η κατανομή των αρμοδιοτήτων καθορίζει πόσο σαφής είναι η διαδρομή ενός προγράμματος — από την αρχική αίτηση έως την απόφαση και την υλοποίησή του.

Ας φανταστούμε μια ομοσπονδία που θέλει να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα κατάρτισης προπονητών. Χρειάζεται να γνωρίζει πού θα απευθυνθεί, ποιος θα αξιολογήσει την πρότασή της και ποιος θα παρακολουθεί την υλοποίηση. Όταν αυτά τα ζητήματα έχουν διευκρινιστεί εκ των προτέρων, οι υπεύθυνοι έχουν περισσότερο χρόνο να ασχοληθούν με το ίδιο το πρόγραμμα.

Ποιοι αναλαμβάνουν τις θέσεις-κλειδιά

Στη δήλωση ανακοινώθηκαν τρεις διορισμοί:

• Αντίλ Κοζίχοφ — επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου.

• Ντάρμεν Σαντβακάσοφ — πρόεδρος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου.

• Αλίνα Ντβορέτσκαγια — Γενική Γραμματέας της FIDE.

Η Ντβορέτσκαγια είχε προηγουμένως διατελέσει Γενική Διευθύντρια της Διεθνούς Ομοσπονδίας Σχολικού Σκακιού, ISCF.

Οι διορισμοί δείχνουν ποιος θα έχει την ευθύνη κάθε τομέα. Για την αξιολόγηση της μεταρρύθμισης, όμως, καθοριστική θα είναι κυρίως η δουλειά που θα ακολουθήσει: πόσο αποτελεσματικά θα συντονίζονται τα στελέχη και πόσο κατανοητά θα εξηγούν τις αποφάσεις τους.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για τις εθνικές ομοσπονδίες

Οι πιθανές επιπτώσεις της νέας δομής μπορούν να αξιολογηθούν καλύτερα μέσα από τις καθημερινές ανάγκες των σκακιστικών οργανισμών.

Για μια ομοσπονδία, προτεραιότητα μπορεί να είναι η κατάρτιση διαιτητών. Μια άλλη μπορεί να χρειάζεται εκπαιδευτικούς, να θέλει να διοργανώσει παιδικά τουρνουά ή να δημιουργήσει ένα σταθερό πρόγραμμα τοπικών διοργανώσεων.

Επομένως, η αξία της διεθνούς υποστήριξης δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθός της. Εξίσου σημαντικοί είναι οι σαφείς όροι ενίσχυσης, η απλή διαδικασία υποβολής αιτήσεων και η δυνατότητα λήψης απάντησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.

Μια πρακτική ένδειξη επιτυχίας θα ήταν οι εθνικές ομοσπονδίες να μπορούν ευκολότερα να μετατρέπουν μια διαπιστωμένη ανάγκη σε ένα πρόγραμμα που λειτουργεί στην πράξη. Πρόκειται για κριτήριο αξιολόγησης των αλλαγών και όχι για αποτέλεσμα που έχει ήδη επιτευχθεί.

Γιατί η εκπαίδευση χρειάζεται συνέχεια

Είναι εύκολο να φανταστούμε την πρώτη ημέρα ενός σχολικού προγράμματος σκακιού: καινούργιες σκακιέρες, ενθουσιασμένα παιδιά και η πρώτη ομαδική φωτογραφία. Πολύ δυσκολότερο είναι να διασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα θα συνεχίζει να λειτουργεί έξι μήνες αργότερα. 

Ποιος θα συνεχίσει τα μαθήματα; Πώς θα καταρτιστεί ο επόμενος εκπαιδευτικός; Πού θα μπορούν να παίζουν τα παιδιά μετά το σχολείο; Πώς θα γνωρίζουν οι υπεύθυνοι αν το πρόγραμμα έχει ουσιαστικό όφελος;

Αυτά τα ερωτήματα δείχνουν γιατί οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες χρειάζονται διαρκή οργανωτική υποστήριξη. Μια μεμονωμένη εκδήλωση μπορεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον. Τα τακτικά μαθήματα δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να προχωρήσουν πέρα από την πρώτη γνωριμία με το παιχνίδι.

Τα μελλοντικά προγράμματα θα πρέπει, επομένως, να αξιολογούνται και ως προς τη διάρκειά τους: συνεχίζουν να συναντιούνται οι ομάδες; Έχουν καταρτιστεί εκπαιδευτικοί; Μπορούν τα σχολεία να συνεχίσουν τη δράση αυτόνομα;

Πώς θα φανεί αν η μεταρρύθμιση πέτυχε

Ένα νέο οργανόγραμμα δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι οι αλλαγές είναι αποτελεσματικές. Η χρησιμότητά τους θα μπορεί να κριθεί μέσα από συγκεκριμένα ερωτήματα:

• Είναι κατανοητοί οι όροι συμμετοχής στα προγράμματα;

• Είναι σαφές ποιος έχει την ευθύνη για κάθε πρόγραμμα;

• Τηρούνται οι προθεσμίες που έχουν ανακοινωθεί;

• Είναι δημόσια διαθέσιμα τα αποτελέσματα και οι αιτιολογήσεις των αποφάσεων;

Για έναν σκακιστή, αυτά τα ζητήματα μπορεί να φαίνονται μακριά από τη δική του παρτίδα. Ωστόσο, πίσω από κάθε καλά οργανωμένο τουρνουά βρίσκονται έγκαιρες αποφάσεις, καταρτισμένοι επαγγελματίες και δεσμεύσεις που τηρούνται.

Η επόμενη κίνηση: Η εφαρμογή του σχεδίου

Η δομή που ανακοινώθηκε περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η FIDE σκοπεύει να οργανώσει τη μελλοντική της δουλειά. Η πρακτική της σημασία θα φανεί καθώς θα υλοποιούνται προγράμματα και οι ομοσπονδίες θα συνεργάζονται με το νέο σύστημα.

Για τη σκακιστική κοινότητα, το βασικό αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι ευκαιρίες που μπορούν πράγματι να αξιοποιηθούν: πρόσβαση σε κατάρτιση, διοργάνωση αγώνων, έναρξη μαθημάτων σκακιού ή υποστήριξη ενός πολλά υποσχόμενου παίκτη.

Στο σκάκι, ένα καλό σχέδιο αποδεικνύει την αξία του μέσα από μια σειρά ακριβών κινήσεων. Μια οργανωτική μεταρρύθμιση περνά από παρόμοια δοκιμασία: κάθε επόμενη απόφαση πρέπει να φέρνει πιο κοντά τον διακηρυγμένο στόχο. Με βάση αυτή την αλληλουχία θα κριθεί και η επόμενη φάση ανάπτυξης της FIDE.